Blog

Asynchrone weergave

Als ik een sportieve uitspatting heb, wil ik wel eens op de Tacx trainer stappen. Wellicht bekend: een racefiets op zo’n smart fietstrainer waarop je ‘de straatstenen eruit kunt rijden’ en tegelijkertijd geen centimeter verzet. De fietstrainer kun je verbinden met speciale software en een ‘sociaal’ trainingsprogramma als – in mijn geval – Zwift. Om optimaal te genieten van het virtuele landschap verbind ik mijn telefoon met het TV scherm. Heel gemakkelijk via synchrone weergave. Eenmaal in cadans, maakt mijn brein nog steeds meer RPM dan mijn benen. 

asynchrone weergave
Asynchrone weergave

Van tijd tot tijd verloopt de weergave van mijn telefoon niet synchroon met het beeld op de televisie. Hapert, versnelt of stopt de beweging van het televisiescherm. Het brengt mijn koers-gedachten op asynchrone ontwikkeling. Bij kinderen, jongeren en volwassenen met ongekend talent verloopt de ‘weergave’ ook niet synchroon. Zijn er tempowisselingen in fysieke, cognitieve, sociale en emotionele ontwikkeling waarneembaar. Sterker nog, het is meer regel dan uitzondering bij hoogbegaafden. 

Asynchrone ontwikkeling

‘Hoogbegaafdheid is ‘asynchrone ontwikkeling’ waarin geavanceerde cognitieve vaardigheden en verhoogde intensiteit worden gecombineerd om innerlijke ervaringen en bewustzijn te creëren die kwalitatief verschillen van de norm. Deze asynchronie neemt toe met een hogere intellectuele capaciteit. Het unieke van hoogbegaafden maakt hen bijzonder kwetsbaar en vereist aanpassingen in opvoeding, onderwijs en begeleiding om zich optimaal te kunnen ontwikkelen’ (The Columbus Group, 1991).

Waar de meeste mensen zich relatief uniform ontwikkelen qua kalenderleeftijd en de mentale of intellectuele leeftijd, verloopt de ontwikkeling bij hoogbegaafden asynchroon. Ontwikkelen ze zich mentaal vaak sneller dan fysiek, sociaal en/of emotioneel. Waarbij geldt: hoe begaafder, hoe groter de verschillen. Hoogbegaafde kinderen of volwassenen met leerproblemen, gewoonlijk dubbel bijzonder of twice exceptionals (2E) genoemd, zijn het meest asynchroon bewegend in de ontwikkeling. Let op, asynchronie is geen competitief concept. Meer asynchronie is niet beter. De discrepanties in denken, gedrag en reacties líjken misschien abnormaal, maar zijn juist normaal voor begaafden. Zoals Alvarado (1989) schrijft: it is normal for the gifted to appear abnormal.

Ook al hoort asynchrone ontwikkeling bij hoogbegaafden/twice exceptionals, we leven in een samenleving waar ‘gelijkheid’ regeert. In de praktijk merk ik bij betrokkenen dat de onbalans – van binnen en buiten – die men ervaart door verwachtingen, normen, gemiddelden en/of over- of onderschatting van bepaalde aspecten in de ontwikkeling, regelmatig zorgt voor: frustraties, verwarring, teleurstellingen, misverstanden, spanningen, onzekerheden, angsten, verlegenheid, imposter syndroom, aanpassing, vervreemding, isolatie, negatief zelfbeeld of misdiagnoses. 

Asynchrone weergave: de verschillende leeftijden in mij

Hoe ‘ziet’ asynchrone weergave er uit? Er zijn voorbeelden te over, maar neem bijvoorbeeld je 2-jarige peuter. Cognitief en verbaal ver vooruit. Vindt sociaal en emotioneel makkelijk aansluiting bij zijn of haar 3 jaar oudere broertje of zusje en dito vriendjes. Echter, fysiek wil het net zo hard rennen maar kan het niet bijbenen. Gevolg: asfalt-eczeem. 

Of een 7-jarig hoogbegaafd schoolkind die praat als een volwassene, argumenteert als een advocaat en met gemak leest op middelbare school niveau. Reken taken uitvoert op groep 4 niveau en nog een fijne motoriek heeft op groep 2 niveau. Hierdoor frustraties ondervindt omdat het bij schrijven nog niet de motorische coördinatie en vaardigheden heeft.

De tiener/puber die intellectueel menig natuurkundig wonder begrijpt en weet te verklaren, maar bij het journaal kijken onverwacht ‘kinderlijk’ overstuur raakt omdat het nog niet het emotionele vermogen of controle heeft om met de impact van rampen als tornado’s en orkanen om te gaan. 

De begaafde brugklasser met dyslexie, die zich verveelt bij wiskunde en biologie omdat het te gemakkelijk is. Zich irriteert aan de saaie discussies in de klas, maar moeite heeft om lesboeken te lezen of boeken die passen bij de interesses en het begripsniveau. Bij toetsen tijd tekort komt. Door zowel het lezen als het te ver doordenken of bij vraagstellingen meerdere mogelijkheden ziet. Hierdoor onzeker wordt, slechte werkgewoontes ontwikkelt en afstroomt.

Een student met ongekend talent die bij colleges, opdrachten of scriptie schrijven verzandt in details omdat hij of zij in oplossingen denkt en graag eerst het grote geheel wil overzien (#topdown). Door asynchrone ontwikkeling nog worstelt met matige executieve functies als planning, organiseren, keuzes maken en/of hulp durven vragen. Hierdoor uitstelgedrag vertoont, studievertraging oploopt of motivatie voor de studie verliest.

Van jong tot oud(er) 

Asynchronie of asynchroniteit komt in de gehele levensloop voor, dus ook bij hoogbegaafde volwassenen. Soms wordt je asynchrone weergave gezien en gewaardeerd. Worden je soft skills en ‘jeugdige’ creatief vermogen om oplossingen te zien en te bedenken voor verschillende bedrijfsproblemen enthousiast ontvangen door je leidinggevende. Krijg je de kans het te implementeren en door te groeien, zonder frustraties. 

Soms niet. Worden dezelfde vaardigheden en vermogen om veerkrachtig en ’kinderlijk’ te blijven, anders geïnterpreteerd. Zorgden ze er juíst voor dat je de perfecte match bent voor die functie. Ketst het in het gesprek af omdat je niet als die ‘zwaargewicht’ overkomt. Omdat je ‘te jong’ oogt, door je verhoogde intensiteit ‘onvolwassen’ lijkt, atypisch reageert of door de vele gedachtensprongen verbaal van de hak op de tak lijkt te springen.

Asynchrone ontwikkeling is een dynamisch, complex construct. Naarmate je ouder wordt zul je er niet minder hinder van ervaren. Immers, of je nu jong of oud(er) bent, als ongekend talent blijf je een ander wereldbeeld hebben, anders denken en voelen, unieke probleemoplossende stijlen houden en een complexe en intense innerlijke omgeving ervaren. Het is misschien wel minder relevant. Omdat de ontwikkeling van volwassenen nu eenmaal niet zo tijd en prestatie gebonden is als bij kinderen. Omdat het ‘aanpassen’ je gemakkelijker afgaat? Of -naar ik hoop- je ‘cadans’ hebt gevonden en weet hoe je je oneven vermogens positief en even-wichtig kunt inzetten.

Asynchrone weergave

Aan je ‘tacx’ zitten

Het continu demarreren en lossen in intellectuele capaciteit, intensiteiten, ontwikkelingen en vaardigheden vallen voor jezelf en de omgeving niet altijd te rijmen. Ik zie menig kind stoeien met eigenwaarde en zelfbeeld. Zich overstuur afvragen ‘waarom kan ik niet gewoon normaal zijn?’ Ouders die het opvoeden van een hoogbegaafde kind en het schakelen in leeftijden als intens, uitdagend of vermoeiend ervaren. Verbaasde onderwijsinstellingen die de kwaliteiten en talenten van een leerling zo enorm zien uiteenlopen. En (hoog)begaafde (jong)volwassenen die zich ‘gevangen’ voelen. Trendsetters zijn, geen trendvolgers. Het gevoel hebben ‘te vroeg te zijn’ met ideeën die anderen nog niet zien of begrijpen. Zich daardoor ’raar’, onbegrepen of alleen voelen of gebrek aan voldoening in studie of werk ervaren. 

Hoe eerder je (hoog)begaafdheid en z’n ploegmaat asynchrone ontwikkeling bij jezelf, je kind, leerling of student (h)erkent, begrijpt en accepteert, hoe minder snel je aan je ‘tacx’ zit. Laten we daarom vooral een verruimde blik houden en beseffen en waarderen dat het voor ongekend talent van jong tot oud(er) normaal is om anders te zijn. 

Wil je meer weten over asynchrone weergave of napraten voor jezelf of een ander, neem gerust contact met me op. Meer lezen? Neem een kijkje op www.talenten.club

#asynchroneontwikkeling #asynchroneweergave #ongekendtalent #hoogbegaafdheid #twiceexceptionals #zelfbeeld #verruimjeblik #ontwikkelingspsychologie 

Door deze website te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. Meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies' om u de beste website ervaring te geven. Als u doorgaat met het gebruik van deze website zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op 'Accepteren' hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten